İLKE ATİK TAŞKIRAN | Bir gencin sohbet botuna danışmasını engelleyebilirsiniz ama yerine ne koyacağı sorusu ortada duruyor. Ve o sorunun cevabı hep aynı yerde bitiyor, yani bir yetişkinde. Sorun gencin makineyi seçmesi değil. Sorun, alternatifin bu kadar zayıf görünmesi.
Dünya gündeminde Husilerin Suudi Arabistan’ı yeniden vurması, İsveç’te merkez solun önde olması, AB'nin 15 yaş altına sosyal medya ve yapay zekâ sohbet robotu yasağına hazırlanması öne çıktı.
YAĞMUR KARAGÖZ | Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim krizinin Türkiye için artık geleceğe ilişkin bir tehdit değil, yaşanan bir gerçeklik olduğunu söylüyor. Kurnaz’a göre önümüzdeki 20-30 yılda gündelik hayatı en fazla değiştirecek mesele su olacak; aşırı sıcaklar ise kent yaşamından çalışma saatlerine ve okul takvimlerine kadar pek çok alanı yeniden şekillendirecek.
İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), aralarında Evrensel Gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri, Ali İsmail Korkmaz Vakfı ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) de bulunduğu çok sayıda X ve Instagram hesabının erişime engellendiğini duyurdu.
GÜLSEVEN ÖZKAN | Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nin YÖK ile paylaştığı görüş yazısının üniversitelere duyurulması ardından bazı akademisyenler YouTube ve sosyal medya kanallarındaki yayınlarını sonlandırmaya başladı. Akademisyenler, mevcut kanun gerekçe gösterilip bilimsel içerik üretiminin ticari faaliyet sayılmasına tepki gösterdi. Akademisyenler, “akademik özgürlüğe müdahale”, “ciddi hukuki sorun” ve “bilimin susması” uyarısında bulundu. YÖK de açıklama yaptı.
CANAN COŞKUN | ABD'de SUNY Üniversitesi'nden alınan diplomasının Türkiye'deki denklik başvurusu reddedilen Güllistan Yarkın’a, doktora tezi gerekçe gösterilerek dava açıldı. Akademisyeni Üniversitelerarası Kurul ihbar etti.
GÜLSEVEN ÖZKAN |Türkiye PISA 2025’te fen, okuma ve matematikte puanlarını artırdı. Ancak Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG) analizine göre, öğrencilerin yüzde 41,6’sı en az bir tür yoksunluk belirtti, yüzde 34,3’ü maddi yoksunluk yaşadığını söyledi. Türkiye’deki öğrenciler arasında uygun ayakkabı ve yeni kıyafet gibi temel ihtiyaçlar, banyo, duş gibi ev olanaklarına erişimde ekonomik yetersizlikler öne çıkarken, Türkiye’nin hesaplamalı problem çözme puanı OECD ortalamasının 27 puan gerisinde.
GÜLSEVEN ÖZKAN | Temmuz ayındaki NATO Zirvesi öncesindeki operasyonlar kapsamında tutuklananlardan Ankara’da 15, İstanbul’da 38, diğer illerde ise 24 kişinin tutukluluğu sürüyor. Aralarında üniversite öğrencileri, hak savunucuları, aktivistler ve avukatların da bulunduğu tutuklular için serbest bırakılma çağrısı yapılırken, Ankara’daki davalarda ilk duruşma tarihleri de belli oldu.
Akın Gürlek, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları iddiasıyla 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildiğini, 22 ilde toplam 109 işyeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldığını duyurdu.
Giresun’da 16 yaşındaki Tuana Elif Gülüşan Torun’un otomobil çarpması sonucu hayatını kaybetmesine ilişkin davada sanık Adem Hasbaş, “olası kastla ölüme neden olmak” suçundan 16 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Abdullah Öcalan, "Türkiye’nin önünde tarihsel bir fırsat bulunmaktadır. Barış iradesinin boşlukta kalmaması, somut hukuki ve siyasi düzenlemelerle güvence altına alınması ertelenemez bir görevdir" dedi.
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN | Üç yüzyıl önce bir sarayın kapısından zoraki içeri giren Ali ve Hasan’ın hikâyesi, bugün Berlin’in sokaklarında başka isimlerle, başka nedenlerle sürüyor. Zaman değişiyor ama insanın yabancı bir yerde kendine yeniden bir hayat kurma, dil öğrenme ve ait hissetme mücadelesi hep devam ediyor.
SEDAT BOZKURT | MHP tabanında var olan “Devlet Bey'in bir bildiği vardır” toptan kabulü, Kürt seçmenin bir bölümünde de “Vardır başkanın bir bildiği” haline dönüşmüş vaziyette. Bu hâl, demokratik siyaset için iyi bir hâl değil…
HASAN AYDIN | 12 Eylül yaşamın pek çok alanın da ağır travmalara yol açtı. Üniversitelerde siyasal ve toplumsal meseleler hakkında yorum yapabilme kapasitesi zayıfladı. Farklı düşüncelerin tartışma ortamı daraltılıp öğretim üyeleri üzerinde idari ve siyasi baskı mekanizmaları oluştu. İlköğretimin hukuki tanımı değiştirildi. Günümüz gençleri 12 Eylül’ün mirasına karşı özgür, bilimsel, laik ve eleştirel bir eğitim anlayışının önündeki engelleri sorgulayıp mücadelelerini yürütmelidirler.
25 yıllık tek başına ve mutlak iktidar olma durumunun ortaya koyduğu ve başarı olarak adlandırabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Bugün hâlâ nasıl 12 Eylül askeri darbesinin tortuları her olumsuzlukta karşımıza çıkıyorsa, AKP’nin bu iktidar yıllarında yarattığı hasarlar da yıllar boyunca Türkiye’nin karşısına çıkacaktır.
SEDAT BOZKURT | Ülkedeki baskıcı ortamdan geri adım atmayarak dozunu her gün arttırarak yeni bir seçim dönemine doğru yol alıyor AKP Erdoğan’ın bu dönem özellikle kendi seçmen kitlesini konsolide edebilmesi için dış ilişkilere ağırlık verecek. Ekonominin düzelme ihtimali ortada çok gözükmüyor çünkü. Ve bu konuda dillendirilecek ihtimaller de seçmende tepki görüyor.
Yeni eğitim yılı yaklaşık 17 milyon öğrenciyle başladı. AYM, Gezi protestolarında polis gaz fişeğiyle gözünden yaralanan Selçuk Yıldız için yeniden soruşturma ve tazminat kararı verdi. CHP, kurultay davasındaki temyiz başvurusundan feragat etti. Abdullah Öcalan, sürecin hukuki ve siyasi düzenlemelerle güvence altına alınması çağrısı yaptı.
Dünya gündeminde İsveç seçiminin bıçak sırtı sonucu ve Körfez’de ertelenen diplomasi öne çıktı. Türkiye’de LGBTİ+ derneklerine yönelik operasyon da uluslararası basının gündeminde.
YAĞMUR KARAGÖZ | Oda Servisi ile ilk regl deneyimini ön ergenlik çağındaki Derin’in hikâyesi üzerinden anlatan Çağla Demirbaş, filmi yalnızca bedensel bir değişim üzerine kurmuyor. Demirbaş ile regl etrafındaki utanç ve sessizliği, büyüme hâllerini, kadınlar arasındaki dayanışmayı ve filmin festival yolculuğunu konuştuk.
CENGİZ ERDİNÇ | Sosyolog Utku Balaban’a göre muhalefetin iktidar yolunu açacak anahtar sağla yeni ittifaklar kurmak değil, iktidara oy veren emekçilere doğrudan seslenmek. “Sağın her çeşidi denendi, işe yaramadı” diyen Balaban, Yeni Parti’nin iktidar blokundan gerekli yüzde 5’lik oyu ancak yeni bir düzen vaadiyle çekebileceğini savunuyor: "Bu yeni düzenin adı demokratik sosyalizm.”
BURAK SOYER | TİP Genel Başkanı Erkan Baş, gündeme ve gelecek seçimlere dair sorularımızı yanıtladı. Baş, "Geçtiğimiz seçimin önemli bir kırılma yarattığını da görmek zorundayız. TİP’e verilen oyların 'Saray Rejimi'ne karşı mücadeleyi güçlendirdiğini artık tüm halkımız biliyor" dedi.
YAĞMUR KARAGÖZ | Evcil Hayvan Kaybında Yas – Yas Sürecini ve Kendimizi Anlamak kitabında evcil hayvan kaybının çoğu zaman görünmez kılınan yasını ele alan Alemdar, suçluluk ve rahatlamadan ötanazi kararına, “sahiplik” yerine önerdiği “eşlikçilik” kavramından kayıpla birlikte dönüşmeye uzanan süreci anlattı: “Yasın büyüklüğünü kaybettiğimiz canlının türü değil, onunla kurduğumuz bağ belirliyor.”
